Kosten uitblijven adequaat preventiebeleid inzake obesitas

Bronnen van deze analyse

Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.

Bronnen

• The False Economy of Big Food - September 2026 updateTim Jackson (CUSP/Univ. of Surrey) voor de Food, Farming and Countryside Commission (FFCC, VK), 2026
  Origineel gecontroleerd

  Volledige pdf (17 p.) zelf gelezen via pdftotext op 7-10-2026; figuren 1-2 niet als beeld bekeken, bedragen staan in de lopende tekst p.2-3 en 8-12. (door scientist, 7-10-2026)
• Koene e.a., Metabolic benefits of ketohexokinase inhibition in individuals with MASLD: a randomized placebo-controlled crossover trial (Nature Metabolism, 7-10-2026)Koene, Schrauwen-Hinderling, ..., Schrauwen, Brouwers (Maastricht UMC+/Universiteit Maastricht; mede-auteurs Pfizer), 2026
  Origineel gecontroleerd

  Artikelpagina en abstract zelf gelezen (8-10-2026); volledige tekst niet ingezien. Financiering en belangenverstrengeling volgens artikelpagina. Nieuwsintake artikel 2146. (door scientist, 8-10-2026)
• Kamerbrief 32140 nr. 310 (12-6-2026): Verkenning suikerbelasting op alcoholvrije dranken - scenario's verbruiksbelastingStaatssecretaris van Financien en Minister van VWS, 2026
  Origineel gecontroleerd

  Volledige tekst van officielebekendmakingen.nl zelf gelezen (8-10-2026); tarieven scenario III uit bijlage (EK-pdf). (door scientist, 8-10-2026)
• Kamerbrief 32140 nr. 302 (13-4-2026): Gezondheidseffecten alcoholvrije dranken en uitzonderingen verbruiksbelasting ('We hebben ze niet nodig')Staatssecretaris van Financien en Minister van VWS, 2026
  Origineel gecontroleerd

  Volledige tekst van officielebekendmakingen.nl zelf gelezen (8-10-2026). (door scientist, 8-10-2026)
• Zorguitgaven 2022 en determinanten van gezondheid (Kosten van Ziekten-notities 2025-1)RIVM (Buijs, Schouten, Reuser, Kommer), 2025 Nog niet geverifieerd
• Maastricht UMC+ (12-11-2025): Dagelijks glas frisdrank verhoogt kans op hoge bloeddruk met bijna een derde; onderliggend artikel Clinical Nutrition (PubMed 41202663)Maastricht UMC+ / onderzoekers De Maastricht Studie, 2025
  Origineel gecontroleerd

  Persbericht MUMC+ en PubMed-abstract zelf gelezen (8-10-2026); volledige tekst niet ingezien. (door scientist, 8-10-2026)
• Kamerbrief 32793 nr. 822 (16-4-2025): wettelijke beperking kindermarketing ongezonde voeding; vervolg Kamerbrief voedingsbeleid 2026D33029 (zomer 2026)Staatssecretaris van VWS (Karremans) resp. minister VWS, 2025
  Origineel gecontroleerd

  Kamerbrief 32793-822 zelf gelezen; 2026D33029 en 2026D02502 zelf gelezen via ikregeer.nl (8-10-2026). (door scientist, 8-10-2026)
• Antwoord Kamervragen over kosten overgewicht en obesitas (Aanhangsel Handelingen II 2022-2023, nr. 3215)Ministerie van VWS, 2023 Nog niet geverifieerd
• WHO-richtlijn niet-suikerzoetstoffen (15-5-2023): WHO advises not to use non-sugar sweeteners for weight controlWorld Health Organization, 2023
  Origineel gecontroleerd

  WHO-nieuwsbericht zelf gelezen (8-10-2026); richtlijntekst zelf niet volledig gelezen. (door scientist, 8-10-2026)
• WHO/IARC/JECFA (14-7-2023): Aspartame hazard and risk assessment results releasedWorld Health Organization, IARC, JECFA (FAO/WHO), 2023
  Origineel gecontroleerd

  WHO-nieuwsbericht zelf gelezen (8-10-2026). (door scientist, 8-10-2026)
• Rogers e.a. (2023), The impact of the UK soft drinks industry levy on obesity in children (PLOS Medicine 20(1): e1004160)Rogers NT, Cummins S, Forde H, e.a., 2023
  Origineel gecontroleerd

  Abstract zelf gelezen (8-10-2026). (door scientist, 8-10-2026)
• Zorgkosten van ongezond gedrag (Kosten van Ziekten notities 2012-2)RIVM (in 't Panhuis-Plasmans, Luijben, Hoogenveen), 2012 Nog niet geverifieerd

Datapunten

• VK: verborgen gezondheidskosten ongezonde voeding GBP 298 mld/jr (direct 104, indirect 194; medio 2026) Betrouwbaarheid middel (55/100)
• VK: extra uitgaven voor een gezond (Eatwell) dieet voor iedereen GBP 51 mld/jr; verborgen kosten bijna 6x zo groot Betrouwbaarheid middel (55/100)
• Verbruiksbelasting alcoholvrije dranken: een tarief EUR 26,13 per hl (ook light/zero), opbrengst 2026 ca. EUR 640 mln Betrouwbaarheid hoog (95/100)
• Scenario III suikerbelasting dranken: light/0-1 g suiker naar EUR 14,45/hl (nu 26,13), 10+ g naar EUR 50,45/hl Betrouwbaarheid hoog (90/100)
• VK-suikerbelasting 2015-2024: suikerverkoop via belaste dranken -39,8%, suikergehalte -47,4%, liters +13,5% Betrouwbaarheid hoog (80/100)
• Inname vrije suikers NL 49 g/dag (ca. 10% energie); 23% uit alcoholvrije dranken, 28% uit snoep/suikergoed Betrouwbaarheid hoog (85/100)
• Overgewicht kinderen 11,6% (1990) naar 14,2% (2024); obesitas volwassenen 6% naar 16% Betrouwbaarheid hoog (85/100)
• Kabinet: frisdrank met suiker of zoetstoffen levert geen positieve bijdrage aan gezondheid, 'We hebben ze niet nodig' Betrouwbaarheid hoog (95/100)
• Maastricht Studie: per 10 g fructose uit frisdrank 29% hogere kans op hoge bloeddruk (OR 1,29; 95%-BI 1,12-1,50) Betrouwbaarheid middel (65/100)
• Rogers 2023: VK-frisdrankheffing -8% relatief (-1,6 pp) obesitas bij meisjes 10-11 jaar, ca. 5.234 gevallen/jr minder Betrouwbaarheid middel (65/100)
• KHK-remmer RCT (n=15, 6 weken, Pfizer): minder levervet en betere insulinegevoeligheid bij blokkeren fructosemetabolisme Betrouwbaarheid laag (25/100)
• WHO 2023: gebruik niet-suikerzoetstoffen niet voor gewichtsbeheersing (conditionele aanbeveling) Betrouwbaarheid middel (70/100)
• Aspartaam: IARC groep 2B (mogelijk kankerverwekkend); JECFA ADI 0-40 mg/kg lichaamsgewicht gehandhaafd Betrouwbaarheid hoog (80/100)
• Aangekondigd wettelijk verbod op kindermarketing ongezonde voeding (<18 jaar, Schijf van Vijf); conceptwet nog niet in consultatie Betrouwbaarheid hoog (85/100)