Ziekte en overlijden veroorzaakt door medicijngebruik

Analyse dossier

Medicijnen kunnen mensen helpen maart ook (onbedoelde) schade aanrichten door verkeerd gebruik, neveneffecten of verkeerde voorschrijving

Grondoorzaak

Sociale schade
7 /10
Complexiteit
6 /10
Escalatierisico
5 /10

Effecten van de huidige situatie

Effecten van de situatie zonder nieuw beleid, in € miljoen per jaar met 1 decimaal. Negatief is een nadelig effect. Lage impact is de grens die het dichtst bij 0 ligt, hoge impact de grens die het verst van 0 ligt, voor positieve en negatieve effecten. Financiële effecten zijn begrotingsuitgaven, begrotingsinkomsten en gemiste belastinginkomsten; maatschappelijke effecten zijn welvaartseffecten; risico's staan als jaarlijkse bufferpremie, kans maal schade. Onderaan staat het totaal.

EffectLage impact
€ mln/jaar
Midden
€ mln/jaar
Hoge impact
€ mln/jaar
HoeveelheidBron
Maatschappelijke effecten (welvaart)
Zorguitgaven (collectief) (eigen schatting)-32,0-85,0-85,0–
peiljaar 2006
dp:1641 src:1633 src:1634
Zorgkosten van potentieel vermijdbare geneesmiddelgerelateerde ziekenhuisopnames: 19.000 opnames x 4.573 euro = ruim 85 mln euro per jaar, Bron src:1633, HARM 2006, dp:1641. Bovengrens eigen berekening: 7.000 vermijdbare opnames in 2008 volgens de vervolgmeting, Bron src:1634, x 4.573 euro = 32 mln. Prijspeil circa 2006, niet geindexeerd; alleen opnamekosten, geen productieverlies of sterfte. Kosten, dus negatief.
Subtotaal maatschappelijke effecten-32,0-85,0-85,0
Totaal effect huidig beleid-32,0-85,0-85,0financiële effecten + maatschappelijke effecten + risico's
waarvan eigen schatting: -32,0 / -85,0 / -85,0 € mln per jaar (lage impact / midden / hoge impact)

Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.

Correctie of aanvulling voorstellen
Video / media

Analyse

Uiteraard. Voor een stevige onderbouwing in uw MKBA-reeks is het essentieel dat alle verwijzingen direct traceerbaar en verifieerbaar zijn.

Hieronder vindt u de directe links naar de originele publicaties in de wetenschappelijke databases (zoals PubMed en The BMJ), inclusief de officiële DOI's en een korte toelichting van de kerncijfers per studie.

1. Internationale sleutelstudies (Medicatie & fouten als 3e doodsoorzaak)

  • Peter C. Gøtzsche (2014) — "Our prescription drugs kill us in large numbers"

    • Publicatie: Polish Archives of Internal Medicine (Pamw).

    • Directe link: PubMed (PMID: 25355584)

    • DOI: 10.20452/pamw.2503

    • Kernwaarde: Toont aan dat voorgeschreven medicatie de derde doodsoorzaak is in de VS en Europa. Ongeveer de helft hiervan overlijdt ondanks correct gebruik (bijwerkingen); de andere helft door vermijdbare fouten.

  • Martin A. Makary & Michael Daniel (2016) — "Medical error—the third leading cause of death in the US"

    • Publicatie: The BMJ.

    • Directe link: The BMJ (BMJ 2016;353:i2139)

    • DOI: 10.1136/bmj.i2139

    • Kernwaarde: Berekent de sterfte door medische fouten (waaronder medicatiefouten) op circa 251.000 doden per jaar in de VS, wat het statistisch de derde doodsoorzaak maakt. Legt uit dat dit onzichtbaar blijft in nationale ICD-overlijdensstatistieken.

  • J. Lazarou, B. H. Pomeranz & P. N. Corey (1998) — "Incidence of Adverse Drug Reactions in Hospitalized Patients"

    • Publicatie: JAMA (Journal of the American Medical Association).

    • Directe link: PubMed (PMID: 9555760)

    • DOI: 10.1001/jama.279.15.1200

    • Kernwaarde: Klassieke meta-analyse die aantoont dat correct voorgeschreven medicatie (dus exclusief fouten) door ernstige bijwerkingen de 4e tot 6e doodsoorzaak in Amerikaanse ziekenhuizen is.

2. Nederlandse bronnen (Voor de MKBA-parameters)

  • A. J. Leendertse, et al. (2008) — "Frequency of and risk factors for preventable medication-related hospital admissions in the Netherlands" (HARM-studie)

    • Publicatie: Archives of Internal Medicine (nu JAMA Internal Medicine).

    • Directe link: PubMed (PMID: 18809816)

    • DOI: 10.1001/archinternmed.2008.3

    • Kernwaarde: De basis voor de Nederlandse schatting van vermijdbare ziekenhuisopnames (blijkt 5,6% van alle ongeplande opnames te zijn, waarvan 46,5% potentieel vermijdbaar is). Toont cognitieve achteruitgang, polyfarmacie en nierfunctie aan als belangrijkste risicofactoren.

  • A. J. Leendertse, et al. (2011) — "Preventable Hospital Admissions Related to Medication (HARM): Cost analysis of the HARM study"

    • Publicatie: Value in Health.

    • Directe link: Erasmus University Repository (RePub)

    • DOI: 10.1016/j.jval.2010.10.024

    • Kernwaarde: Onmisbaar voor uw MKBA. Deze studie berekende destijds de gemiddelde medische en maatschappelijke kosten (inclusief productieverlies) van één enkele vermijdbare medicatie-gerelateerde ziekenhuisopname.

3. Extra achtergrond & video (Voor presentaties of toelichting)

  • Video-presentatie Peter Gøtzsche:

    In deze lezing op YouTube legt professor Gøtzsche in detail de methodologie, de verborgen klinische trialdata en de statistische berekeningen uit achter de claim dat medicijnen de derde doodsoorzaak zijn.

Betrokken bestuurders

Maatregelen

Herkomst van de bedragen per maatregel
Bronnen bij deze analyse
Datapunten bij deze analyse
  • 1641 opnames per jaar Potentieel vermijdbare geneesmiddelgerelateerde ziekenhuisopnames: 19.000 per jaar met ruim 85 mln euro kosten (HARM 2006); vervolgmeting 7.000 tot 8.000 in 2008 en 2005bron