Schrijfster Carolina Trujillo wijdt haar NRC-column van 8 november 2026 aan de media-aandacht voor twee initiatiefwetten van Tweede Kamerlid Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren). Volgens Trujillo kreeg Ouwehand eindelijk een plek aan de tafel van talkshow Eva, maar richtten redacties zich vooral op één onderdeel van de slachtwet: het rituele slachten. De wet die een einde moet maken aan de bio-industrie blijft volgens haar vrijwel onbesproken. src:2535
Ouwehand was op 28 oktober 2026 te gast bij Eva, samen met DENK-Kamerlid Dogukan Ergin. Op de eigen pagina van het programma staat de uitzending aangekondigd onder de kop over een verbod op onverdoofd slachten. Het stuk noemt dat Ouwehand die dag een wetsvoorstel indiende dat bedwelming ook bij de rituele slacht verplicht, en dat Ergin daartegen is vanwege de godsdienstvrijheid. src:2536
Die inkadering sterkt Trujillo's observatie, maar maakt er geen volledig mediabeeld van. Deze redacteur heeft geen integrale telling van kranten, journaals en talkshows gedaan. Wel is duidelijk dat Eva de uitzending zelf als een debat over onverdoofd en ritueel slachten presenteerde, met een tegenstander uit een partij die zich op de godsdienstvrijheid beroept. src:2535 src:2536
Twee wetten, vijf slachtmaatregelen
Het gaat om twee aparte voorstellen. Wetsvoorstel 36562 wijzigt de Wet dieren en de Wet op de economische delicten in verband met het uitfaseren van de bio-industrie en het waarborgen van een dierwaardige veehouderij. Ouwehand diende het in op 29 mei 2024. De officiële Kamer-samenvatting stelt dat dieren in stallen en kooien ruimte moeten hebben voor hun natuurlijke gedragsbehoeften, en dat niet-medische ingrepen worden beëindigd, met een tijdpad naar 2040. De Partij voor de Dieren vult dat zelf in als onder meer weidegang voor koeien, modderbaden voor varkens, vluchtroutes bij stalbranden en een verbod op pijnlijke ingrepen. src:2537 src:2543
Wetsvoorstel 36769 gaat over het beperken van het lijden van dieren bij de slacht. Een eerste versie is op 17 juni 2025 ingediend; het gewijzigde voorstel ging op 28 oktober 2026 naar de Kamer. Volgens het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State bevat het vijf maatregelen: bedwelming voorafgaand aan de rituele slacht; een verbod op CO2-bedwelming van varkens; een verbod op het elektrische waterbad voor pluimvee; een verbod op het onbedwelmd mechanisch kantelen van kratten met pluimvee; en een verbod om drachtige zoogdieren vanaf 40 procent van de draagtijd te verhandelen met het oog op de slacht. src:2539 src:2540
Trujillo heeft gelijk dat ritueel slachten slechts een deel van die tweede wet is. De overige vier maatregelen raken de gangbare slacht. Of die in de berichtgeving inderdaad beduidend minder aandacht kregen, en of de wet tegen de bio-industrie al helemaal genegeerd werd, is haar oordeel. De morele kwalificatie van de bio-industrie als de grootste misdaad in de geschiedenis van de aarde is eveneens haar standpunt, geen vastgesteld feit. src:2535
De AMvB van Erkens is iets anders dan Trujillo schrijft
Tegenover de initiatiefwetten zet Trujillo de ontwerp-AMvB dierwaardige veehouderij van staatssecretaris Silvio Erkens, die op 11 september 2026 naar het parlement is gestuurd. Het kabinet presenteert die als een stapsgewijze verbetering richting 2040, met oog voor wat voor boeren haalbaar en betaalbaar is. De eerste regels treden naar verwachting per 2028 in werking; de exacte datum verschilt per maatregel. src:2541
Trujillo schrijft dat Erkens het afbranden van biggenstaarten tot 2040 wil gedogen, liefst langer. In de officiële stukken heet de ingreep couperen, het verwijderen van een deel van de staart. Routinematig couperen is nu al verboden, maar onder voorwaarden nog toegestaan. De nota van toelichting bij de AMvB zegt dat de wijzigingen gericht zijn op een stapsgewijs verbod per 2030, met eerst strengere voorwaarden en vanaf 2028 en 2029 een langere minimale staartlengte na de ingreep. Uiterlijk in 2028 volgt een evaluatie die kan bepalen of die datum haalbaar is of later moet worden. 2040 is de horizon van het hele pakket, niet de genoemde einddatum voor het couperen. src:2535 src:2542
Trujillo schrijft verder dat Erkens koeien hun leven lang opgesloten wil houden, en dat Ouwehand wil dat ze de wei in mogen. De AMvB bevat inderdaad geen wettelijke plicht tot weidegang. De nota erkent de graasbehoefte van volwassen vrouwelijke runderen en noemt weidegang cruciaal, maar wijst die gedragsbehoefte niet aan. Het kabinet kiest voor stimulering via convenant en markt, niet voor een wettelijk voorschrift. In 2025 paste 78,2 procent van de melkveebedrijven weidegang toe; 21,8 procent van de bedrijven, met ongeveer 33 procent van de koeien, hield de dieren permanent op stal. Wel komt er een verbod op aanbindstallen, voor bestaande stallen per 2040. src:2542 src:2543
Ook het langer houden van het kalf bij de koe ontbreekt als maatregel. Die gedragsbehoeften zijn niet aangewezen; het ministerie zet in op onderzoek, met als streven kalveren later langer bij de koe te houden, gericht op 2040. Het uitfaseren van kraamboxen, waarin zeugen in de kraamperiode worden vastgezet, maakt wel deel uit van de AMvB. src:2542
De stelling dat Erkens eenden water onthoudt, behalve in het elektrocutiebad van het slachthuis, gaat de AMvB te buiten. De ontwerp-AMvB geldt voor varkens, runderen, kalveren en kippen. Voor eenden, kalkoenen, geiten en konijnen moet later nog regelgeving komen. De slacht valt uitdrukkelijk buiten de reikwijdte van deze AMvB. Het elektrische waterbad is een onderwerp van Ouwehands slachtwet, niet van de houderijregels van Erkens. src:2542 src:2540
Debatdatum nog niet eenduidig
Trujillo schrijft dat haar wet op 2 december in de Kamer wordt behandeld en dat er op 19 januari over wordt gestemd. De Partij voor de Dieren noemde op 28 oktober eveneens 2 december als datum voor het plenaire debat over de wet tegen de bio-industrie. De wetsvoorstelpagina van de Tweede Kamer plaatst dat debat in week 49 van 2026, van 30 november tot en met 6 december. Op ikregeer.nl staat het agendapunt op 30 november. De stemming is op de officiële pagina nog niet bereikt; een stemdatum van 19 januari is daar niet te vinden. Welke van de twee wetten Trujillo precies bedoelt, maakt zij niet hard. src:2535 src:2543 src:2537 src:2538
De kern van de column blijft een vraag over de publieke agenda: waarom een onderdeel dat religieuze minderheden raakt wel een talkshowtafel vult, en een wet over het houderijsysteem veel minder. Die vraag is legitiem. De stukken laten zien dat de tegenstelling tussen Ouwehand en Erkens reëel is, vooral over weidegang en het kalf bij de koe, maar dat Trujillo de AMvB op data en reikwijdte te stellig samenvat.
