Van 9 naar 1 miljoen auto's: publiek (deel)autovervoer en netontlasting

Analyse dossier

Kan Nederland de ~9,4 mln personenauto's (CBS 1-1-2026) grotendeels vervangen door ~1 mln publieke elektrische voertuigen met rit-delen (Cooperatief Publiek Vervoer, CPVNL, boek 'Slim reizen', mede door Urgenda gefinancierd), en wat betekent dat voor ruimte, grondstoffen, CO2, kosten en het elektriciteitsnet (laadvraag, netbewust laden, V2G-buffer)? Vergeleken met nulalternatief (autonome groei naar ~10 mln BEV) en realistische deelauto-opschaling.

Grondoorzaak

Priveauto's staan ~95% van de tijd stil (TNO) en vragen veel ruimte, grondstoffen en laadinfrastructuur; deelmobiliteit is klein (9.450 deelauto's, 2% van volwassenen) en groeit langzaam. Tegelijk is die stilstand juist de bron van de potentiele V2G-buffer die netcongestie kan verlichten. Het CPV-doel 9->1 mln is een belanghebbende claim zonder openbaar rekenmodel. Regelgeving die zelfconsumptie en individuele opslag beloont (einde saldering, EB-asymmetrie bij delen, dubbele EB/nettarief) remt collectieve buffers; dat is een perverse prikkel (stop 260, ana:46).

Sociale schade
6 /10
Complexiteit
9 /10
Escalatierisico
5 /10

Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.

Correctie of aanvulling voorstellen
Video / media

Analyse

STATUS: fase 2 scientist, 25-9-2026. Alternatieven als CONCEPT-policies onder subject 19; keuze bij politician. NULALTERNATIEF: wagenpark groeit autonoom (9,4 mln, dp:315; FEV 694.602, dp:316) naar ~10 mln BEV in 2044 (ElaadNL, dp:330); 122 mld autokm/jr (CBS 2024, dp:317), 12.311 km/auto (dp:318). Regulier thuisladen +1-2,5 kW piek/EV (dp:331); netbewust laden -35-49% avondpiek (dp:289). V2G-potentieel ~2,5 GW 2040 (dp:333), 4,5-9,5 GW 2050 (dp:314); LS-congestie kan verdwijnen bij 20-30% bidirectioneel (dp:332). ALTERNATIEVEN: A1 pol:154 (CPV volledig, zonder V2G-plicht); A2 pol:155 (CPV volledig, met V2G-plicht vloot); B pol:156 (stedelijke opschaling deelauto's, PBL/KiM); C pol:157 (nulalternatief + V2G prive-EV's). KERNBEVINDINGEN: (1) 'Van 9 naar 1 miljoen' is een CPVNL-claim (video/boek), NIET uit een Urgenda-rapport; Urgenda 2030 noemde -20% auto's en >1 mln deelauto's (dp:337). CPV-bronnen bevatten niets over net/V2G/CO2. (2) AFGELEID DOOR SCIENTIST: 121,96 mld km / 1 mln voertuigen = ~122.000 km/voertuig/jr, ~10x huidig (dp:325); een 200.000 km-accugarantie is dan na ~1,6 jr bereikt (dp:320). Rit-delen verlaagt voertuigkm, lege ritten verhogen die: niet gekwantificeerd. (3) Netto: kWh-vraag voor rijden volgt km, niet aantal auto's; minder auto's verlaagt de laadvraag dus nauwelijks, maar concentreert laden op hubs (aansluitingen onder congestie: gap). De V2G-buffer krimpt van ~10 mln grotendeels stilstaande EV's naar 1 mln intensief gebruikte voertuigen die in de avondpiek juist rijden; netto neteffect van A heeft onbekend teken. (4) Effect per autodeler is onderbouwd: autobezit ruim -30% (PBL, dp:322), -30 tot -63% (KiM 2023, dp:327), autokm -15-20%, CO2 -175 tot -265 kg/p/jr (dp:323); 100.000 deelauto's = -0,2-0,3 Mton (dp:324); CE Delft 142.000-500.000 deelauto's 2030 = 0,02-1,2 Mton en 2-44 kton accumateriaal (dp:338-339). Opschaalbaarheid naar niet-early-adopters onzeker (KiM 2021, dp:326). Huidig gebruik 2% van volwassenen; 9.450 deelauto's (dp:328), gebruikers 21% auto weg (dp:329, niet representatief). (5) CPV-kostenclaim 19-40 ct/km vs 50 ct priveauto (dp:335) en 1.000 voertuigen/100k woningen (dp:336): conf. 25, niet getoetst. SALDO-INDICATIE (kwalitatief, geen euro): B heeft onderbouwde, bescheiden baten (CO2, grondstoffen, ruimte) met klein netrisico; C benut de grootste flex-buffer maar behoudt ruimte-/grondstofdruk; A heeft de grootste potentiele ruimte-/grondstofbaten maar onbewezen haalbaarheid, onbekend neteffect en hoge accuslijtage; A2 herstelt een deel van de buffer tegen extra slijtage. Geen policy_effect of budgetitem vastgelegd: niets per alternatief in euro onderbouwd. Waardering verloren buffer tegen vervangingskosten (bestaande budgetitems 77 netverzwaring per kW, 79 batterij ~15 EUR/kWh/jr) is mogelijk maar niet gekoppeld: mensbeslissing. SOURCES: nieuw 243-256; hergebruikt 230, 231, 234, 235, 236, 241. analysis_source 218-237. DATAPOINTS: nieuw 315-318, 320-339; hergebruikt via link 289, 291, 292, 307, 313, 314. AnalysisDatapointLink 242-271. ACTIONS: datascraper 136 (potentie 9->1 + CPV-rekenmodel), 137 (vlootbehoefte spits/vakantie), 138 (V2G deelauto's avondpiek; parent 131), 139 (accuslijtage hoge km; parent 134), 140 (belastingderving), 141 (laadhub-aansluitingen); mandaat 142 (nl_sys_1001, uitgevoerd); politician 143 (routekeuze). MANDAAT: 18 'Klimaatneutrale logistiek van energie, personen en goederen' (integraal mandaat, besluit Harmen via ticket 142, 25-9-2026). Raakt ook ana:53 (zelfde stroomnet/V2G-systeem).

Aanvulling 05-10-2026: synergie energieopslag - deelauto als buffer

Koppeling met netcongestie (ana:46). Energiesysteemtransitie en mobiliteit horen bij elkaar. Een typische EV (60-80 kWh) heeft ordegrootte 7-16 keer de capaciteit van een thuisbatterij (5-10 kWh; dp:859-861). Individuele thuisbatterijen zijn inefficient voor netdiensten en worden vooral aangejaagd door regels die zelfconsumptie belonen (einde saldering 1-1-2027, src:959; EB op gedeelde stroom vs vrij zelfverbruik, src:960). Collectieve V2G via deelauto's of vloten is schaalbaarder: Routekaart zet zakelijke en deelautovloten eerst (src:958); Haskoning 3,7 MW per 1.000 bidi-deelauto's in 2027 (dp:313); Utrecht ~2 MW / 350 auto's (dp:292).

Beschikbaarheid 2026. Commercieel particulier V2G in NL is niche: Renault/Alpine + We Drive Solar (src:957, dp:862). De Trouw-claim 'bijna alle' (src:956) klopt niet. Deelauto-V2G in Utrecht/Eindhoven liep eerder.

Spanning met 9 naar 1. Urgenda 2030 noemde -20% auto's en meer dan 1 mln deelauto's als visie (dp:337, src:246), niet het CPV-rekenmodel 9 naar 1. Bij intensief gebruikte deelvoertuigen krimpt de stilstandbuffer t.o.v. miljoenen stilstaande prive-EV's; laadvraag volgt km. Netto neteffect van volledig CPV blijft onbekend van teken. Alternatieven B (156) en C (157) blijven beter onderbouwd voor netbaten; A2 (155) herstelt een deel van de buffer.

Maatregelen. CONCEPT-stop pol:260 (ana:46): herschrijf Energiewet vanuit lokale energiegemeenschappen, flat fee infrastructuur, EB en heen-/terugleveren opnieuw - wegnemen van de perverse prikkel die collectiviteit remt. Referentie pol:259: huidige wet/individuele route (IsReference). CONCEPT-bron pol:261 (deze analyse): collectieve V2G/deelauto-buffer als netondersteuning faciliteren of verplichten; versterkt pol:155 en pol:156. Relaties 57-60.

PM. Euro-effecten wetsherschrijving, vermeden verzwaring, accuslijtage bij hoge km + V2G, eventuele afbouw thuisbatterij-stimulering. Banen geen baat (regel 13). Disconto src:33.

Betrokken bestuurders

Maatregelen

Herkomst van de bedragen per maatregel

Herkomst van de bedragen

Brede welvaartseffecten per maatregel

Per maatregel het welvaartssaldo (vóór overlapcorrectie) en daaronder elke effectregel: bandbreedte, klasse, thema, rekenregel en bron. Overdrachten en begrotingsposten staan erbij, maar tellen niet in het welvaartssaldo.

PM-posten (nog niet becijferd)

Deze effecten hebben nog geen bedrag en tellen niet mee in de bedragen hierboven. Klik door naar de effectregel.

Bronnen bij deze analyse
  • Bijna alle elektrische auto's kunnen al een thuisbatterij zijn (Trouw)onlineTrouw 2026
  • CBS: Bijna kwart meer auto's met elektromotor (wagenpark 1-1-2026)onlineCBS (bron CBS, RDW) 2026
  • Cooperatief publiek vervoer: 'We maken van de auto een openbaar vervoermiddel' (interview M. Buiter)onlineDMI-ecosysteem (F. Mureau) 2026
  • Eerst programmeren, dan prioriteren - democratische zeggenschap over het stroomnet van morgen (advies netcongestie)documentonlineRaad voor het Openbaar Bestuur (ROB) 2026
  • Motie Van den Berg & Boomsma over dubbele energiebelasting bij thuisbatterijen en bidirectioneel laden (Kamerstuk 29023 nr. 694)onlineTweede Kamer der Staten-Generaal 2026
  • Moties dubbele energiebelasting opslag: Van den Berg & Boomsma (29023 nr. 694, VERWORPEN) en Oosterhuis (32140 nr. 326, aangenomen)onlineMinisterie van IenW / NAL / ElaadNL 2026
  • Nationale Routekaart Bidirectioneel LadenonlineMinisterie van IenW / NAL / ElaadNL e.a. 2026
  • Power V2G nu beschikbaar voor particuliere elektrische rijders (Renault Group NL + We Drive Solar)onlineRenault Group Nederland / We Drive Solar 2026
  • Reflectie brede welvaart: Prinsjesdag 2026documentonlineCPB, SCP en PBL 2026
  • Salderingsregeling stopt in 2027 (Rijksoverheid)onlineRijksoverheid 2026
  • Staat van de deelmobiliteit 2025 + Landelijk gebruikersonderzoek deelmobiliteit 2025onlineCROW-KpVV en Nationaal Programma Natuurlijk!Deelmobiliteit 2026
  • Urgenda Jaarverslag 2025 (par. 3 Slim reizen - duurzame mobiliteit)onlineStichting Urgenda 2026
  • V2G Utrecht: MyWheels/We Drive Solar een jaar + Stedin capaciteitssturingscontractonlineThe Sharing Group (MyWheels) / We Drive Solar / Stedin (persberichten) 2026
  • Wettelijke taak EBN (Mijnbouwwet art. 82) en Nationale Deelneming Warmte (Wcw)onlineMinister EZK (Kamerstuk 32813 nr. 687) / EBN 2026
  • Bidirectioneel laden: welke kant gaat het op?onlineElaadNL (initiatief netbeheerders) 2025
  • CBS: Hoeveel rijden personenauto's? (verkeersprestaties 2024, StatLine 85404NED)onlineCBS 2025
  • Decentrale ontwikkelingen in het energiesysteem (TNO 2025 R11978, finale versie)onlineTNO (gepubliceerd door Rijksoverheid 5-2-2026) 2025
  • Energiedelen: welke mogelijkheden biedt het en wat is de rol van de ACMonlineAutoriteit Consument en Markt (ACM) 2025
  • Overzicht en inzicht congestiemaatregelen ACM (geupdatet juli 2025)onlineAutoriteit Consument & Markt (ACM) 2025
  • Slim reizen - overal en iedereen met publiek vervoer van deur tot deur (Cooperatief Publiek Vervoer, CPV)onlineMarc Buiter en Geert Kloppenburg / Cooperatie CPVNL 2025
  • Elaad Outlook Personenauto's 2024 (update): versnelling groei elektrische auto's na 2030onlineElaadNL 2024
  • Toelichting model materiaalverbruik accupakketten personenauto's in NederlandonlineCE Delft (C. van der Giesen, D. van Seters, D. Hilster) 2024
  • Variabele netcapaciteit Noord-Brabant/Limburg: slim laden proef (eindverslag)onlineElaadNL, Enexis, Vattenfall, provincies N-Brabant en Limburg 2024
  • Marjan Minnesma waarschuwt Nederlands bedrijfsleven: 'We moeten in 10 jaar al naar nul uitstoot'onlineAnders Reizen 2023
  • Peer-to-peer autodelen in Nederland: nieuwe inzichten en vergelijking met andere deelconcepten (achtergrondrapport)onlineKiM Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid 2023
  • Deelauto- en deelfietsmobiliteit in Nederland: ontwikkelingen, effecten en potentieonlineKiM Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid 2021
  • Nederland 100% op duurzame energie in 2030 - Het kan als je het wilt (update juni 2020)onlineStichting Urgenda 2020
  • Effecten van autodelen op mobiliteit en CO2-uitstootonlinePBL Planbureau voor de Leefomgeving (Nijland, Van Meerkerk, Hoen) 2015
  • Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (2013); Werkgroep Discontovoet (2020 en 2025, Kamerstuk 29352 nr. 12); Handboek Milieuprijzen (2023)onlineCPB/PBL; Werkgroep Discontovoet (2020, 2025); Ministerie van Financiën; CE Delft 2013
Datapunten bij deze analyse
  • 863 kwalitatief Einde saldering 1-1-2027: expliciete prikkel tot individuele zelfconsumptie/thuisopslagbron
  • 1159 kwalitatief Prioritering netaansluiting, nettarieven, tariefkortingen en flexregels zijn Europeesrechtelijk exclusief aan de ACM; politieke invloed alleen indirectbron
  • 861 factor (EV/thuisbatterij) Capaciteitsfactor: 1 typische EV-accu ≈ 7-16 thuisbatterijen
  • 320 jaren (afgeleid) AFGELEID (scientist): jaren tot 200.000 km accugarantie
  • 325 km per voertuig per jaar (afgeleid) AFGELEID (scientist): km per voertuig bij 1 mln voertuigenbron
  • 437 kwalitatief Planbureaus: NL niet op koers klimaatdoelen; netverzwaring serieus risicobron
  • 313 MW 1.000 bidirectionele deelauto's: potentieel 3,7 MW (2027)bron
  • 307 kwalitatief Accugarantie in km/jaren; OEM's terughoudend bij V2Gbron
  • 314 GW V2G personenauto's 2050, gunstig scenario: 9,5 GWbron
  • 292 MW ontlaadvermogen vloot V2G-praktijk Utrecht: ontlaadvermogen deelautovlootbron
  • 862 kwalitatief Commercieel V2G particulier NL mei 2026: alleen Renault/Alpine + We Drive Solar, niet bijna alle merkenbron
  • 335 eurocent per km (claim) CPV-claim: kostendekkend bij 19-40 ct/km (gem. 25) vs 50 ct privéautobron
  • 336 voertuigen per 100.000 woningen (claim) CPV-claim: start ca. 1.000 voertuigen per regio van 100.000 woningenbron
  • 316 aantal FEV Volledig elektrische personenauto's (FEV) 1-1-2026bron
  • 315 aantal personenauto's Wagenpark personenauto's NL 1-1-2026bron
  • 1165 kwalitatief (miljarden EUR) TNO (2025, via ROB): slimme energieplanologie, warmtenetten en flexibiliteit in gebouwde omgeving en industrie besparen miljarden aan netinvesteringenbron
  • 321 % van de tijd stilstaand Elektrische auto staat gemiddeld 95% van de tijd stilbron
  • 332 % van auto's bidirectioneel TNO/Brinkel: LS-congestie kan verdwijnen bij 20-30% bidirectioneelbron
  • 334 mld euro cumulatief tot 2040 (alle interventies) TNO: besparing decentrale interventies 4,5-24,5 mld euro tot 2040bron
  • 333 GW V2G-vermogen (2040) TNO: V2G-vermogen ca. 2,5 GW in 2040 bij 5-9 mln BEVbron
  • 329 % respondenten dat auto wegdeed Gebruikersonderzoek 2025: 21% deed auto weg door deelmobiliteitbron
  • 328 aantal deelauto's Openbaar toegankelijke deelauto's NL 15-9-2025bron
  • 291 kW per huishouden (gemiddeld) Thuis-V2G: teruglevering per huishouden in avondpiekbron
  • 864 kwalitatief Energiedelen: ontvanger betaalt EB+btw; zelfverbruik is vrij van EB (ACM)bron
  • 318 km per auto per jaar Gemiddelde jaarkilometrage per personenauto 2024bron
  • 317 mld voertuigkm per jaar Totale verkeersprestatie NL personenauto's 2024bron
  • 859 kWh Typische EV-accucapaciteit personenauto NL: ca. 60-80 kWh (gemiddeld ~68 kWh 2024)bron
  • 338 aantal deelauto's 2030 CE Delft: deelautopark 2030 142.000-500.000 (scenario's)bron
  • 339 Mton CO2 besparing 2030 CE Delft: scenario Delen 0,02-1,2 Mton CO2, 2-44 kton accumateriaalbron
  • 289 % reductie EV-avondpiek Slim/netbewust laden: reductie avondpiekbron
  • 330 aantal BEV (2044) ElaadNL: 10 mln BEV-personenauto's in 2044, 4,3 mln laadpuntenbron
  • 331 kW extra piek per EV ElaadNL: regulier thuisladen 1-2,5 kW extra piekbelasting per EVbron
  • 327 % reductie autobezit per autodeler KiM: autobezitsreductie autodelers P2P 30%, B2C 61%, beide 63%bron
  • 326 % van volwassenen dat autodeelt KiM: 2% van volwassenen gebruikt deelauto, 0,02% van autorittenbron
  • 337 % minder auto's (visie) Urgenda 2030-visie: 20% minder auto's, >1 mln deelauto'sbron
  • 324 Mton CO2 per jaar PBL: 100.000 deelauto's = 0,2-0,3 Mton CO2-reductiebron
  • 322 % minder autokm per autodeler PBL: autodelers ruim 30% minder autobezit, 15-20% minder autokmbron
  • 323 kg CO2 per autodeler per jaar PBL: CO2-reductie per autodeler 175-265 kg/jrbron