Sport als publiek goed: te weinig bewegen, te duur voor lage inkomens
Slechts 47% van de Nederlanders voldoet aan de beweegrichtlijnen (laagopgeleiden 33%, hoogopgeleiden 51%). Inactiviteit veroorzaakt circa 2,3% van de ziektelast, 5.800 sterfgevallen en EUR 2,7 mld zorguitgaven per jaar. Tegelijk vindt 55% van de Nederlanders sport te duur, onder modaal 66%; 57% van de lagere inkomens zou vaker sporten als het gratis was.
Sport is geen wettelijke taak: gemeenten besteden netto circa EUR 1,1 mld per jaar, maar zonder zorgplicht of minimumnorm, waardoor sport bij bezuinigingen kwetsbaar is. Toegang voor lage inkomens loopt via een lappendeken van gemeentelijke regelingen en liefdadigheid (Jeugdfonds, 88.204 kinderen in 2025) met aanvraagdrempels en stigma, in plaats van via tarieven naar draagkracht (voorverdelen).
Effecten van de huidige situatie
Effecten van de situatie zonder nieuw beleid, in € miljoen per jaar met 1 decimaal. Negatief is een nadelig effect. Lage impact is de grens die het dichtst bij 0 ligt, hoge impact de grens die het verst van 0 ligt, voor positieve en negatieve effecten. Financiële effecten zijn begrotingsuitgaven, begrotingsinkomsten en gemiste belastinginkomsten; maatschappelijke effecten zijn welvaartseffecten; risico's staan als jaarlijkse bufferpremie, kans maal schade. Onderaan staat het totaal.
| Effect | Lage impact € mln/jaar | Midden € mln/jaar | Hoge impact € mln/jaar | Hoeveelheid | Bron |
|---|---|---|---|---|---|
| Financiële effecten (begroting en gemiste inkomsten) | |||||
| Begrotingsuitgaven (huidige situatie) | -503,6 | -503,6 | -503,6 | – peiljaar 2027 | dp:1631 src:1625 |
Begrotingsuitgaven huidige situatie, ontwerpbegroting 2027. Hfdst XVI VWS art. 6 Sport en bewegen 503,6 mln, waarvan Sportakkoord 401,6. dp:1631, Bron src:1625. Prijspeil en begrotingsjaar 2027; de bron geeft een puntraming, dus laag, midden en hoog gelijk. Uitgave, dus negatief. | |||||
| Begrotingsinkomsten (huidige situatie) | 10,4 | 10,4 | 10,4 | – peiljaar 2027 | dp:1613 src:1625 |
Begrotingsinkomsten huidige situatie, ontwerpbegroting 2027. Hfdst XVI VWS art. 6 Sport en bewegen, ontvangsten 10,4 mln. dp:1613, Bron src:1625. Prijspeil en begrotingsjaar 2027; de bron geeft een puntraming, dus laag, midden en hoog gelijk. Inkomst, dus positief. | |||||
| Subtotaal financiële effecten | -493,2 | -493,2 | -493,2 | ||
| Maatschappelijke effecten (welvaart) | |||||
| Gezondheidsverlies en sterfte (QALY/VOLY) (eigen schatting) | 11.740,0 | 18.410,0 | 25.098,0 | – peiljaar 2022 | dp:1008 src:194 src:1058 |
Baat gezondheid uit SROI sport en bewegen 2024 (data 2022, prijspeil 2022): 18,41 mld per jaar (levensverwachting, kwaliteit van leven, zorgkosten, blessures). src:1058, src:194, dp:1008, dp:1006, dp:1007. Laag/hoog: Ecorys-bandbreedte (SROI 1,87-3,66) naar rato, schatting. Zorgkosten zitten hierin, dus geen aparte rij Zorguitgaven (geen dubbeltelling). Memopost (niet in totaal): gemiddelde waarde van alle sport en beweging t.o.v. niet bewegen, niet toe te rekenen aan de rijksuitgave van 503,6 mln; totale kosten in de SROI 10,5 mld (dp:1002). Concept. | |||||
| Bredere economische effecten (eigen schatting) | 3.998,0 | 6.270,0 | 8.548,0 | – peiljaar 2022 | dp:1008 src:194 src:1058 |
Baat arbeid uit SROI sport en bewegen 2024 (data 2022, prijspeil 2022): 6,27 mld per jaar (minder ziekteverzuim, hogere arbeidsproductiviteit). src:1058, src:194, dp:1008. Laag/hoog naar rato van SROI-bandbreedte 1,87-3,66, schatting. Geen banen of omzet. Risico op overlap met de QALY-waarde in de gezondheidsrij. Memopost, niet in totaal (gemiddelde, geen marginale baat). Concept. | |||||
| Sociale baten (veiligheid, onderwijs) (eigen schatting) | 835,0 | 1.310,0 | 1.786,0 | – peiljaar 2022 | dp:1008 src:194 src:1058 |
Baat sociaal uit SROI sport en bewegen 2024 (data 2022, prijspeil 2022): 1,31 mld per jaar (minder criminaliteit, betere leerprestaties). src:1058, src:194, dp:1008. Laag/hoog naar rato van SROI-bandbreedte, schatting. Plezier, welzijn en sociaal kapitaal zijn in de SROI niet gemonetariseerd (PM). Vrijwilligerswerk (3,13 mld, dp:1005) staat in de SROI aan kosten- en batenkant en is hier weggelaten. Memopost, niet in totaal. Concept. | |||||
| Gezondheidsverlies en sterfte (QALY/VOLY) (eigen schatting) | 356,7 | 595,4 | 880,0 | – peiljaar 2027 | dp:1779 src:1058 |
(schatting, concept) Aan de rijksuitgave toegerekende gezondheidsbaat, prijspeil 2027: 503,6 mln (dp:1631) x ratio 1,00/1,67/2,47 (dp:1779) x aandeel gezondheid 70,8% van de SROI-baten. Landelijk: 18,41 mld (2022), ca. 21,65 mld in prijzen 2027 (CPI dp:1780), memo ae:95. src:1058. | |||||
| Bredere economische effecten (eigen schatting) | 121,5 | 202,8 | 299,7 | – peiljaar 2027 | dp:1779 src:1058 |
(schatting, concept) Aan de rijksuitgave toegerekende arbeidsbaat (verzuim, productiviteit), prijspeil 2027: 503,6 mln x ratio 1,00/1,67/2,47 (dp:1779) x aandeel 24,1%. Landelijk: 6,27 mld (2022), ca. 7,37 mld in prijzen 2027 (dp:1780), memo ae:96. Mogelijke overlap met QALY-waarde. src:1058. | |||||
| Sociale baten (veiligheid, onderwijs) (eigen schatting) | 25,4 | 42,3 | 62,6 | – peiljaar 2027 | dp:1779 src:1058 |
(schatting, concept) Aan de rijksuitgave toegerekende sociale baat (criminaliteit, leerprestaties), prijspeil 2027: 503,6 mln x ratio 1,00/1,67/2,47 (dp:1779) x aandeel 5,0%. Landelijk: 1,31 mld (2022), ca. 1,54 mld in prijzen 2027 (dp:1780), memo ae:97. src:1058. | |||||
| Subtotaal maatschappelijke effecten | 17.076,6 | 26.830,5 | 36.674,3 | ||
| Totaal effect huidig beleid | 16.583,4 | 26.337,3 | 36.181,1 | financiële effecten + maatschappelijke effecten + risico's | |
| waarvan eigen schatting: 17.076,6 / 26.830,5 / 36.674,3 € mln per jaar (lage impact / midden / hoge impact) | |||||
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenAnalyse
Sport als publiek goed (subject 110). Nulmeting: 47% voldoet aan beweegrichtlijnen; inactiviteit ~5800 doden/jr en EUR 2,7 mld zorg (src:91). Drempel: 55%/66% vindt sport te duur (src:90). SROI 2,76: kosten EUR 10,54 mld (publiek 2,59 + privaat 4,82 + vrijwilligers 3,13), opbrengsten EUR 29,12 mld (gezondheid 18,41 + arbeid 6,27 + sociaal 1,31 + vrijwilligers 3,13) — src:194/infographic; methodiekrapport op aanvraag. RIVM 2022 (src:88): bij 75% voldoen in 2040 +19000 levensjaren; zorg netto cumulatief -EUR 312 mln; baten vooral gezondheid/welzijn. Action 76 MKBA: (1) Sportpas bruto 100% = 4.406.806 x EUR 240 = EUR 1.058 mln (CBS 2026 src:189); Waadhoeke-proxy benutting 16,6-29,9% → EUR 176-316 mln (src:190, bi 70-71, pe 73). (2) Geen gemeten landelijk deeleffect; VWS-pilot resultaten juli 2027 (src:191, gap dp:241). (3) Geen euro/extra sporter; illustratief 19000 LY x ZIN 20-80k = EUR 380-1520 mln in 2040 (src:88+src:193, dp:240) — scenario, geen interventie-MKBA. (4) SROI-opbouw via infographic (src:194); volledig Rebel/Mulier-rapport gap. (5) Contouren Sportwet 24-6-2026 (src:192): geen zorgplicht/normen/extra middelen; zwembadzorgplicht afgewezen EUR 400-500 mln (bi 74). pol:131/pol:133 pe op 0 (gaps).
UPDATE scientist 27-9-2026 (Action 188): (6) De nieuwe bevindingen maken de baten van de sportpas niet zekerder. Waadhoeke (VWS-pilot) t/m apr 2026: 1.785 van ca. 6.300 jongeren verzilverd (28,4%); 215 vooraf inactieven geactiveerd = 12,0% van gebruikers en ca. 3,4% van de doelgroep; ca. EUR 1.337 besteed tegoed per geactiveerde inactieve (eigen berekening, excl. uitvoeringskosten); ca. 88% van de gebruikers was al actief (deadweight); geen meting van terugval en geen controlegroep (dp:451, src:359). Active Kids (NSW): bij gebruikers 4,0 -> 4,9 dagen/week voldoen aan de beweegnorm na 6 maanden, zonder controlegroep (dp:452, src:362), maar geen stijging op bevolkingsniveau 2017-2022 (32,6% -> 27,9%; dp:453, src:363). Canada CFTC: 64% van de bevindingen geen en 29% beperkt effect, vooral niet bij lage inkomens (dp:454, src:364). src:362-364 zijn academisch, niet-officieel. (7) Datakwaliteit: volgens de gemeente (memo 22-9-2025, src:360) bevatten de januari-2025-cijfers (29,9% activatie, 94 inactieven; dp:235) een databasefout. dp:235 is gemarkeerd, de waarde is niet gewijzigd. De Waadhoeke-proxy voor pe 73 (-316,23 = 29,9% benutting) steunt op die cijfers; latere cijfers (32,1% t/m jul 2025, 28,4% t/m apr 2026 bij een grotere doelgroep) liggen in dezelfde orde; pe 73 niet aangepast. (8) pol:132, sectorale baat (pe 74): blijft 0. De bronnen meten bruto-activatie bij gebruikers, geen duurzaam of contrafactisch effect. Het kengetal EUR 37.000-74.000 per nieuwe voldoende-beweger (src:219) geldt voor iemand die structureel aan de beweegrichtlijn gaat voldoen; 'vooraf inactief, nu georganiseerd actief' is iets anders, en terugval is niet gemeten. 215 x kengetal zou dus een verzonnen baat zijn. De internationale evaluaties wijzen op weinig of geen effect op bevolkingsniveau. Wachten op de DSP/VWS-evaluatie (juli 2027) en de Waadhoeke-memo's van sep 2026 en feb 2027 (Action 205).
UPDATE scientist 7-10-2026 (SROI-toelichting, src:1058, dp:1002-1009): de volledige KCSB-toelichting (jan. 2024) bevestigt de opbouw: 29.125 / 10.538 mln = 2,76 (1,87-3,66), met in de noemer alle kosten (publiek 2.592, privaat 4.815, vrijwilligers 3.131) en in de teller de waarde van voldoen aan de beweegrichtlijn (17.419), een aangenomen opslag voor bewegen onder de richtlijn (8.575, 29% van de baten) en vrijwilligerswerk (3.131, gelijk aan de kosten). MKBA-toets (src:33, regel 13): de 2,76 is een gemiddelde over alle sport en bewegen ten opzichte van 'niet of nauwelijks bewegen', geen effect van een extra euro. Er is geen nulalternatief met de beweging die er ook zonder publieke uitgave is (ongeorganiseerd sporten, fietsen, wandelen; met fiets/wandelkosten 2,38), de verdiscontering is 2,25% in plaats van 2,8%/1,8%, en arbeid (6,27 mld) en bruto zorgkosten overlappen deels met de QALY-waarde (RIVM: netto zorgkosten bijna nul, dp:107). Banen of omzet zijn terecht niet als baat geteld. Gezien de deadweight bij de sportpas (ca. 88%, dp:451) ligt de MKBA-batenkostenverhouding van een concrete extra uitgave naar verwachting ruim onder 2,76. Bedragvelden en effectregels blijven ongewijzigd.
UPDATE scientist 21-10-2026 (baten SROI als effectregels): de SROI-baten (src:1058, src:194, dp:1008) staan nu als drie memoposten bij de effecten, prijspeil en peiljaar 2022: gezondheid 18,41 mld (laag 11,74, hoog 25,10), arbeid 6,27 mld (4,00-8,55) en sociaal 1,31 mld (0,84-1,79), samen 25,99 mld (16,57-35,43). Laag en hoog volgen uit de SROI-bandbreedte 1,87-3,66 naar rato en zijn een schatting. Dubbeltelling: zorgkosten zitten in de gezondheidspost, dus geen aparte zorgregel; vrijwilligerswerk (3,13 mld, dp:1005) staat in de SROI aan beide kanten en is weggelaten; arbeid overlapt mogelijk met de QALY-waarde. De posten tellen niet mee in het totaal (InTotaal 0): het zijn gemiddelde baten van alle sport en bewegen tegenover 10,5 mld totale kosten (dp:1002), niet het effect van de rijksuitgave van 503,6 mln. Plezier, welzijn en sociaal kapitaal blijven PM.
UPDATE scientist 21-10-2026 (toerekening aan rijksbegroting, keuze Harmen): de SROI-baten zijn met een geschatte verhouding aan de rijksuitgave toegerekend (schatting, concept): bruto uitgave art. 6 503,6 mln (dp:1631) x baat per euro 1,00 / 1,67 / 2,47 (dp:1779) = 503,6 / 840,5 / 1.242,3 mln per jaar, prijspeil 2027, verdeeld naar gezondheid 70,8%, arbeid 24,1% en sociaal 5,0% (ae:98-100, in het totaal). Laag 1,00 omdat het rapport (par. 4.1) zegt dat een extra investering niet aantoonbaar 2,76 oplevert; midden is de ondergrens 1,87 en hoog het gemiddelde 2,76, beide zonder vrijwilligersbaat. Het rapport geeft geen marginaal rendement; het Rijk (VWS) draagt 2,3% van de totale kosten (245 van 10.538 mln). Landelijke cijfers blijven als memo (ae:95-97, prijspeil 2022; in prijzen 2027 ca. 30,6 mld met CPI-factor 1,176, dp:1780, src:1109, src:1155). Saldo midden: +347,3 mln (laag +10,4, hoog +749,1).
Betrokken bestuurders
Maatregelen
Herkomst van de bedragen per maatregel
Herkomst van de bedragen
Brede welvaartseffecten per maatregel
Per maatregel het welvaartssaldo (vóór overlapcorrectie) en daaronder elke effectregel: bandbreedte, klasse, thema, rekenregel en bron. Overdrachten en begrotingsposten staan erbij, maar tellen niet in het welvaartssaldo.
- Recht op sport: wettelijke taak en lokale sportprogramma's in de SportwetWelvaartssaldo nog niet becijferdtelt volledig mee
- SubsidiesBegroting: telt niet in het welvaartssaldo
€ 0 mln per jaar
Nog geen bandbreedte: één schatting
Correctie voorstellen
- Sportpas: EUR 240 sporttegoed voor iedere jongere tot 23 jaarWelvaartssaldo € 0 mln per jaar (midden € 0 mln)telt volledig mee
- Sectoraal effect gebruikers en producentenPMCorrectie voorstellen
- SubsidiesBegroting: telt niet in het welvaartssaldo
−€ 316,2 mln per jaar
Nog geen bandbreedte: één schatting
Correctie voorstellen
Begrotingsposten (apart, niet in het welvaartssaldo)
- Sportpas kostenband Waadhoeke-benuttingsproxyBegroting: telt niet in het welvaartssaldo
Uitgaven € 316,2 mln per jaar
nieuw vanaf 2028
- Sporttarieven naar draagkracht in gemeentelijke accommodatiesWelvaartssaldo € 0 mln per jaar (midden € 0 mln)telt volledig mee
- Sectoraal effect gebruikers en producentenPMCorrectie voorstellen
- Belastingeffect (saldo Rijksbegroting)PMCorrectie voorstellen
PM-posten (nog niet becijferd)
Deze effecten hebben nog geen bedrag en tellen niet mee in de bedragen hierboven. Klik door naar de effectregel.
- Sectoraal effect gebruikers en producentenSportpas: EUR 240 sporttegoed voor iedere jongere tot 23 jaar
- Belastingeffect (saldo Rijksbegroting)Sporttarieven naar draagkracht in gemeentelijke accommodaties
- Sectoraal effect gebruikers en producentenSporttarieven naar draagkracht in gemeentelijke accommodaties
Bronnen van deze analyse
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.
Bronnen
- Een Sportwet borgt sport als publiek goedHugo van der Poel, Nederlandse Sportraad, 2026 Nog niet geverifieerd
- Jaaroverzicht 2025: 88.204 kinderen deden meeJeugdfonds Sport & Cultuur, 2026 Nog niet geverifieerd
- CBS Bevolking naar leeftijd 1 januari 2026 (0-22 jr)CBS StatLine 7461bev, 2026 Nog niet geverifieerd
- Kamerbrief Contouren sport- en beweegwetgevingMinister Sterk (VWS), Kamerstuk 30234 nr. 441, 2026 Nog niet geverifieerd
- Memo aan de Raad Gratis Aktyf Waadhoeke (3e voortgangsrapportage, t/m april 2026)Gemeente Waadhoeke, wethouder R. de Vries (zaaknr. 2026-138415), 2026 Nog niet geverifieerd
- CBS StatLine 83131NED: Consumentenprijzen; prijsindex 2015=100, 1996-2025 (CPI, jaargemiddelden)Centraal Bureau voor de Statistiek, 2026
Origineel gecontroleerd
Waarden rechtstreeks uit de CBS OData-API gelezen (CPI_1 en JaarmutatieCPI_5, Perioden 2015JJ00-2025JJ00). (door scientist, 8-10-2026) - Macro Economische Verkenning 2027 (CPB, september 2026) en concept-MEV 2027 (14-08-2026)Centraal Planbureau, 2026
Origineel gecontroleerd
cMEV-tabel op cpb.nl gelezen; MEV-cijfers uit de door AWVN gehoste CPB-pdf (https://www.awvn.nl/app/uploads/2026/09/CPB-raming-Macro-economische-verkenning-2027.pdf). (door scientist, 8-10-2026) - Ruim helft Nederlanders vindt sport te duurMulier Instituut, 2025 Nog niet geverifieerd
- Cijfers en feiten sport en bewegenRIVM / Loket Gezond Leven (o.b.v. Leefstijlmonitor CBS/RIVM), 2025 Nog niet geverifieerd
- Pilot Gratis Aktyf Waadhoeke: 435 jongeren boekten sport/cultuurGemeente Waadhoeke via Omroep Zilt, 2025 Nog niet geverifieerd
- Pilot sportpas jongeren in Waadhoeke, Heerlen en DordrechtMinisterie van VWS, 2025 Nog niet geverifieerd
- Monitor sportuitgaven gemeenten 2023 (CBS Iv3)Peter van Eldert, Mulier Instituut, 2025 Nog niet geverifieerd
- DSP Evaluatie Sportpas voor jongeren (VWS-pilots Dordrecht/Heerlen/Waadhoeke)DSP-groep i.o.v. Ministerie van VWS, 2025 Nog niet geverifieerd
- Regionale Monitor Brede Welvaart 2025CBS, 2025 Nog niet geverifieerd
- Memo aan de raad stand van zaken Gratis Aktyf Waadhoeke (2e voortgangsrapportage, t/m juli 2025)Gemeente Waadhoeke, wethouder R. de Vries, 2025 Nog niet geverifieerd
- Memo aan de Raad Voortgang pilot drempelloos sport en cultuur (1e rapportage, juni-dec 2024)Gemeente Waadhoeke, afdeling Samenleving, 2025 Nog niet geverifieerd
- Population level effects of the Active Kids program on children and adolescents' physical activity and sport participation in NSW, AustraliaOwen KB, Foley BC, Reece LJ, Bellew W, Bauman A (Int J Behav Nutr Phys Act), 2025 Nog niet geverifieerd
- SROI van sport en bewegen: maatschappelijke opbrengsten 2,76 keer zo hoog als de kostenKenniscentrum Sport & Bewegen / Rebel / Mulier Instituut (via Allesoversport), 2024 Nog niet geverifieerd
- Manifest SportpasFNV e.a. (ondersteund door o.a. Erik Scherder, Erben Wennemars), 2024 Nog niet geverifieerd
- Beoordelingskader kosteneffectiviteit van zorg (QALY-referentiewaarden)Zorginstituut Nederland, 2024 Nog niet geverifieerd
- Infographic SROI sport en bewegen 2024 (data 2022) met opbouwKenniscentrum Sport & Bewegen (Rebel/Mulier-methode), 2024 Nog niet geverifieerd
- Sport- en zwemlesregelingen voor mensen met een laag inkomenStuij, Pulles, Hoogendijk, Dalhuisen, Prent (Mulier Instituut), 2024 Nog niet geverifieerd
- SROI sport en bewegen 2024 — methodiekrapport alleen op aanvraagRebel & Mulier Instituut / Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2024 Nog niet geverifieerd
- SPRINTS: Sports Pricing Research to INcrease The Sport participation (2024-2027)HAN / Radboud / Mulier Instituut (ZonMw MOOI in Beweging), 2024 Nog niet geverifieerd
- Effectiveness of the Children's Fitness Tax Credit: A scoping reviewSpence JC, Mangan A, Sivak A (Canadian Journal of Public Health 115(2):356-366), 2024 Nog niet geverifieerd
- SROI van sport en bewegen. Een update met data uit 2022 (Toelichting SROI update 2024)Kenniscentrum Sport & Bewegen (in overleg met Rebel; methode Rebel & Mulier Instituut 2022; baten Ecorys 2021), 2024
Origineel gecontroleerd
Volledige pdf (17 p.) gelezen via pdftotext op 7-10-2026; tabel 1 (kosten, p.5), tabel 2 (opbrengsten, p.10), par. 3.1-3.2, 4, 4.2 en 5 nagerekend (kosten en baten tellen op tot 10.538 en 29.125; 29.125/10.538 = 2,764). Infographic (source 194) naast gelegd. Openbare vindplaats op de KCSB-site gecontroleerd: document staat er als 'op aanvraag'. (door scientist, 7-10-2026) - Nieuwe sportwet op komstGemeente.nu, 2023 Nog niet geverifieerd
- Impact van scenario's voor sport en bewegen op gezondheid en zorgkostenVan Giessen et al., RIVM, 2022 Nog niet geverifieerd
- SROI sport en bewegen 2022: wat is het maatschappelijk rendement van sport en bewegen? (rapport, data 2020)Rebel & Mulier Instituut i.o.v. Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2022
Origineel gecontroleerd
PDF zelf gelezen 10-10-2026 (p. 16-17, 23). (door scientist, 10-10-2026) - De sociaaleconomische waarde van sporten en bewegen (Ecorys SEW 2021)Peters, Gerretsen, Geijsen (Ecorys) i.o.v. Kenniscentrum Sport & Bewegen, 2021 Nog niet geverifieerd
- Effects of the Active Kids voucher program on children and adolescents' physical activity: a natural experiment evaluating a state-wide interventionFoley BC, Owen KB, Bauman AE, Bellew W, Reece LJ (BMC Public Health 21:22), 2021 Nog niet geverifieerd
- De Social Return On Investment (SROI) van sport en bewegen (rapport 2019, data 2017)Rebel & Mulier Instituut i.o.v. Kenniscentrum Sport, 2019
Origineel gecontroleerd
PDF zelf gelezen 10-10-2026 (hoofdstuk 5). (door scientist, 10-10-2026) - Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (2013); Werkgroep Discontovoet (2020 en 2025, Kamerstuk 29352 nr. 12); Handboek Milieuprijzen (2023)CPB/PBL; Werkgroep Discontovoet (2020, 2025); Ministerie van Financiën; CE Delft, 2013 Nog niet geverifieerd
Datapunten
- Nederlanders die voldoen aan de beweegrichtlijnen (%) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Laagopgeleiden die voldoen aan beweegrichtlijnen (%) Betrouwbaarheid hoog (85/100)
- Hoogopgeleiden die voldoen aan beweegrichtlijnen (%) Betrouwbaarheid hoog (85/100)
- Sterfgevallen door lichamelijke inactiviteit (per jaar) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- Zorguitgaven toe te schrijven aan inactiviteit (EUR/jaar) Betrouwbaarheid middel (75/100)
- Nederlanders die sport te duur vinden (%) Betrouwbaarheid middel (75/100)
- Huishoudens onder modaal die sport te duur vinden (%) Betrouwbaarheid middel (75/100)
- Lage inkomens die vaker zouden sporten bij gratis aanbod (%) Betrouwbaarheid middel (65/100)
- SROI sport en bewegen (opbrengst per euro) Betrouwbaarheid middel (75/100)
- Netto gemeentelijke sportuitgaven (EUR/jaar) Betrouwbaarheid middel (75/100)
- Kinderen geholpen door Jeugdfonds Sport & Cultuur (per jaar) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Extra levensjaren in 2040 bij 75% voldoen beweegrichtlijn Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- Netto zorgkosten cumulatief 2019-2040 bij 75%-scenario (EUR) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- Voorgesteld sporttegoed per jongere tot 23 jaar (EUR/jaar) Betrouwbaarheid hoog (95/100)
- Jongeren 0 t/m 22 jaar NL (1-1-2026) Betrouwbaarheid hoog (95/100)
- Waadhoeke Gratis Aktyf: activatiegraad voucher (%) Betrouwbaarheid laag (40/100)
- SROI kostenopbouw sport/bewegen 2022 (EUR mld) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- SROI opbrengstopbouw sport/bewegen 2022 (EUR mld) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- ZIN referentiewaarde per QALY (EUR) Betrouwbaarheid hoog (95/100)
- Illustratieve monetarisering RIVM +19000 LY in 2040 Betrouwbaarheid laag (45/100)
- Gap: geen gemeten landelijk deeleffect sportpas Betrouwbaarheid hoog (95/100)
- Gap: geen euro gezondheidswinst per extra sporter Betrouwbaarheid hoog (95/100)
- Gap: gederfde gemeentelijke sportinkomsten bij tarief draagkracht Betrouwbaarheid hoog (95/100)
- Sportwet-contouren: status juni 2026 (kwalitatief) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Gemeentelijke sportinkomsten (CBS Iv3 / Mulier) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Gemeentelijke sportinkomsten uit huur 2023 Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Ecorys SEW: lifetime waarde voldoen aan beweegrichtlijn Betrouwbaarheid middel (75/100)
- Minimaregeling sport jeugd: gemiddelde max-vergoeding Betrouwbaarheid hoog (85/100)
- Afstand tot sportterrein, Nederland (VEROUDERD, peiljaar 2017) Betrouwbaarheid middel (60/100)
- Overgewicht bij volwassenen, Nederland (Regionale Monitor BW) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Waadhoeke sportpas: vooraf inactieven als aandeel van gebruikers en doelgroep (t/m apr 2026) Betrouwbaarheid middel (70/100) Eigen afleiding
- Active Kids (NSW) voucher: dagen/week voldoen aan beweegnorm bij gebruikers, voor en 6 mnd na Betrouwbaarheid middel (60/100)
- Active Kids (NSW): populatie-aandeel dat voldoet aan beweegnorm 2017 vs 2022 Betrouwbaarheid middel (70/100)
- Canada Children's Fitness Tax Credit: aandeel bevindingen zonder/met beperkt effect Betrouwbaarheid middel (75/100)
- SROI sport en bewegen 2022: opbrengsten 2,76 x de kosten (bandbreedte 1,87-3,66) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- SROI 2022: publieke kosten sport en bewegen (Rijk + gemeenten) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- SROI 2022: private kosten sport (verenigingen, zwembaden, commercieel, benodigdheden) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- SROI 2022: vrijwilligerswerk in de sport, zowel kosten als opbrengst Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- SROI 2022: waarde van voldoen aan de beweegrichtlijnen (jongeren, volwassenen, ouderen) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- SROI 2022: opslag voor bewegen onder de beweegrichtlijn Betrouwbaarheid middel (60/100)
- SROI 2022: opbrengsten naar categorie (gezondheid, arbeid, sociaal, vrijwilligers) Betrouwbaarheid middel (75/100)
- SROI 2022 inclusief kosten fiets- en wandelinfrastructuur: 2,38 Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- Uitgaven Hfdst XVI VWS art. 6 Sport en bewegen, ontwerpbegroting 2027: 503,6 mln euro Betrouwbaarheid nog niet beoordeeld
- Toerekenbare baten per euro rijksuitgave sport (schatting, concept): 1,00 / 1,67 / 2,47 Betrouwbaarheid laag (30/100)
- CPI-indexfactor 2022 naar 2027: 1,176 Betrouwbaarheid nog niet beoordeeld
Bronnen bij deze analyse
- CBS Bevolking naar leeftijd 1 januari 2026 (0-22 jr)online
- CBS StatLine 83131NED: Consumentenprijzen; prijsindex 2015=100, 1996-2025 (CPI, jaargemiddelden)online
- Een Sportwet borgt sport als publiek goeddocumentonline
- Jaaroverzicht 2025: 88.204 kinderen deden meedocumentonline
- Kamerbrief Contouren sport- en beweegwetgevingonline
- Macro Economische Verkenning 2027 (CPB, september 2026) en concept-MEV 2027 (14-08-2026)online
- Memo aan de Raad Gratis Aktyf Waadhoeke (3e voortgangsrapportage, t/m april 2026)documentonline
- Cijfers en feiten sport en bewegendocumentonline
- DSP Evaluatie Sportpas voor jongeren (VWS-pilots Dordrecht/Heerlen/Waadhoeke)online
- Memo aan de raad stand van zaken Gratis Aktyf Waadhoeke (2e voortgangsrapportage, t/m juli 2025)documentonline
- Memo aan de Raad Voortgang pilot drempelloos sport en cultuur (1e rapportage, juni-dec 2024)documentonline
- Monitor sportuitgaven gemeenten 2023 (CBS Iv3)online
- Pilot Gratis Aktyf Waadhoeke: 435 jongeren boekten sport/cultuuronline
- Pilot sportpas jongeren in Waadhoeke, Heerlen en Dordrechtonline
- Population level effects of the Active Kids program on children and adolescents' physical activity and sport participation in NSW, Australiaonline
- Regionale Monitor Brede Welvaart 2025online
- Ruim helft Nederlanders vindt sport te duurdocumentonline
- Beoordelingskader kosteneffectiviteit van zorg (QALY-referentiewaarden)online
- Effectiveness of the Children's Fitness Tax Credit: A scoping reviewonline
- Infographic SROI sport en bewegen 2024 (data 2022) met opbouwonline
- Manifest Sportpasdocumentonline
- Sport- en zwemlesregelingen voor mensen met een laag inkomenonline
- SPRINTS: Sports Pricing Research to INcrease The Sport participation (2024-2027)online
- SROI sport en bewegen 2024 — methodiekrapport alleen op aanvraagonline
- SROI van sport en bewegen. Een update met data uit 2022 (Toelichting SROI update 2024)documentonline
- SROI van sport en bewegen: maatschappelijke opbrengsten 2,76 keer zo hoog als de kostendocumentonline
- Nieuwe sportwet op komstdocumentonline
- Impact van scenario's voor sport en bewegen op gezondheid en zorgkostendocumentonline
- SROI sport en bewegen 2022: wat is het maatschappelijk rendement van sport en bewegen? (rapport, data 2020)online
- De sociaaleconomische waarde van sporten en bewegen (Ecorys SEW 2021)online
- Effects of the Active Kids voucher program on children and adolescents' physical activity: a natural experiment evaluating a state-wide interventiondocumentonline
- De Social Return On Investment (SROI) van sport en bewegen (rapport 2019, data 2017)online
- Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (2013); Werkgroep Discontovoet (2020 en 2025, Kamerstuk 29352 nr. 12); Handboek Milieuprijzen (2023)online
Datapunten bij deze analyse
- 1780 indexfactor CPI-indexfactor 2022 naar 2027: 1,176
- 1779 ratio (baat per euro bruto rijksuitgave) Toerekenbare baten per euro rijksuitgave sport (schatting, concept): 1,00 / 1,67 / 2,47
- 243 gap (niet gekwantificeerd) Gap: gederfde gemeentelijke sportinkomsten bij tarief draagkrachtbron
- 242 gap (niet gekwantificeerd) Gap: geen euro gezondheidswinst per extra sporterbron
- 241 gap (niet gekwantificeerd) Gap: geen gemeten landelijk deeleffect sportpasbron
- 1613 mln euro per jaar Ontvangsten Hfdst XVI VWS art. 6 Sport en bewegen, ontwerpbegroting 2027: 10,4 mln eurobron
- 1631 mln euro per jaar Uitgaven Hfdst XVI VWS art. 6 Sport en bewegen, ontwerpbegroting 2027: 503,6 mln eurobron
- 244 status Sportwet-contouren: status juni 2026 (kwalitatief)bron
- 451 % Waadhoeke sportpas: vooraf inactieven als aandeel van gebruikers en doelgroep (t/m apr 2026)bron
- 234 aantal Jongeren 0 t/m 22 jaar NL (1-1-2026)bron
- 97 % Hoogopgeleiden die voldoen aan beweegrichtlijnen (%)bron
- 105 aantal/jaar Kinderen geholpen door Jeugdfonds Sport & Cultuur (per jaar)bron
- 96 % Laagopgeleiden die voldoen aan beweegrichtlijnen (%)bron
- 95 % Nederlanders die voldoen aan de beweegrichtlijnen (%)bron
- 98 aantal/jaar Sterfgevallen door lichamelijke inactiviteit (per jaar)bron
- 99 EUR/jaar Zorguitgaven toe te schrijven aan inactiviteit (EUR/jaar)bron
- 101 % Huishoudens onder modaal die sport te duur vinden (%)bron
- 102 % Lage inkomens die vaker zouden sporten bij gratis aanbod (%)bron
- 100 % Nederlanders die sport te duur vinden (%)bron
- 235 % Waadhoeke Gratis Aktyf: activatiegraad voucher (%)bron
- 108 EUR/jaar per persoon Voorgesteld sporttegoed per jongere tot 23 jaar (EUR/jaar)bron
- 238 EUR/QALY ZIN referentiewaarde per QALY (EUR)bron
- 278 EUR per jaar (max vergoeding) Minimaregeling sport jeugd: gemiddelde max-vergoedingbron
- 441 % van volwassenen Overgewicht bij volwassenen, Nederland (Regionale Monitor BW)bron
- 275 EUR mln/jaar Gemeentelijke sportinkomsten (CBS Iv3 / Mulier)bron
- 276 EUR mln/jaar Gemeentelijke sportinkomsten uit huur 2023bron
- 454 % van bevindingen Canada Children's Fitness Tax Credit: aandeel bevindingen zonder/met beperkt effectbron
- 453 % Active Kids (NSW): populatie-aandeel dat voldoet aan beweegnorm 2017 vs 2022bron
- 1009 ratio SROI 2022 inclusief kosten fiets- en wandelinfrastructuur: 2,38bron
- 1008 EUR mld/jaar SROI 2022: opbrengsten naar categorie (gezondheid, arbeid, sociaal, vrijwilligers)bron
- 1007 EUR/jaar SROI 2022: opslag voor bewegen onder de beweegrichtlijnbron
- 1004 EUR/jaar SROI 2022: private kosten sport (verenigingen, zwembaden, commercieel, benodigdheden)bron
- 1003 EUR/jaar SROI 2022: publieke kosten sport en bewegen (Rijk + gemeenten)bron
- 1005 EUR/jaar SROI 2022: vrijwilligerswerk in de sport, zowel kosten als opbrengstbron
- 1006 EUR/jaar SROI 2022: waarde van voldoen aan de beweegrichtlijnen (jongeren, volwassenen, ouderen)bron
- 236 EUR mld SROI kostenopbouw sport/bewegen 2022 (EUR mld)bron
- 237 EUR mld SROI opbrengstopbouw sport/bewegen 2022 (EUR mld)bron
- 103 ratio SROI sport en bewegen (opbrengst per euro)bron
- 1002 ratio (opbrengst per euro totale kosten) SROI sport en bewegen 2022: opbrengsten 2,76 x de kosten (bandbreedte 1,87-3,66)bron
- 106 levensjaren Extra levensjaren in 2040 bij 75% voldoen beweegrichtlijnbron
- 240 EUR Illustratieve monetarisering RIVM +19000 LY in 2040bron
- 107 EUR cumulatief Netto zorgkosten cumulatief 2019-2040 bij 75%-scenario (EUR)bron
- 104 EUR/jaar Netto gemeentelijke sportuitgaven (EUR/jaar)bron
- 277 EUR lifetime contant per persoon Ecorys SEW: lifetime waarde voldoen aan beweegrichtlijnbron
- 1217 EUR mln/jaar SROI editie 2022 (data 2020): opbrengsten per post, kwaliteit van leven 15,3 mld van 25,8 mldbron
- 1218 ratio (spreiding over gemeenten) SROI per gemeente (editie 2022, data 2020): spreiding 1,80 tot 3,55, berekend voor alle gemeentenbron
- 1215 ratio (opbrengst per euro totale kosten) SROI sport en bewegen editie 2022 (data 2020): opbrengsten 2,70 x de kosten (bandbreedte 1,82-3,58)bron
- 452 dagen per week Active Kids (NSW) voucher: dagen/week voldoen aan beweegnorm bij gebruikers, voor en 6 mnd nabron
- 1219 ratio (opbrengst per euro totale kosten) SROI sport en bewegen editie 2019 (data 2017): 2,51, kosten 4,4 mld en opbrengsten 11,1 mldbron
- 440 km Afstand tot sportterrein, Nederland (VEROUDERD, peiljaar 2017)bron